UWAGA!  Nowy dział w którym zamieszczam informacje  o placówkach wykonujących badania diagnostyczne

 

 

 

Diagnostyka boreliozy

 

Nie ma 100% metody diagnostycznej boreliozy.

 

W diagnostyce boreliozy stosuje się rozmaite testy diagnostyczne, które można podzielić na 2 grupy:

1) określające odpowiedź naszego układu odpornościowego na zakażenie

2) szukające bakterii wywołującej boreliozę lub jej specyficznych fragmentów czy materiału genetycznego

 

Badania układu immunologicznego stosowane w diagnostyce boreliozy dostępne w Polsce:

  1. test Elisa
  2. test Western-Blot(inna nazwa Immunoblot)
  3.  LTTborelioza i Elispot borelioza
  4. C6 lyme
  5. kompleksy immunologiczne KKT

Zanim omówię owe testy, krótko o tym jak funkcjonuje nasz układ immunologiczny. Jak do naszego organizmu wtargnie bakteria, to zostaje ona pochłonięta przez centralną komórkę układu odpornościowego zwaną makrofagiem. Makrofag informuje o bakterii limfocyty B, które zaczynają produkować przeciwciała głównie IgM i IgG. Najpierw powstają przeciwciała IgM. Ich zadaniem jest otoczyć niczym sieć bakterię, niedopuszczając tym samym do jej dalszej ekspansji. Ponadto przeciwciała mają „kolce” które w bakterii robią „mikrootworki”. Następnie taka opleciona przez przeciwciała bakteria jest wyłapywana przez komórki żerne, zawierające specjalne enzymy trawienne, wnikające do wnętrza bakterii przez owe „mikrootworki” - i bakteria zostaje strawiona. Główną rolę w zwalczaniu bakterii odgrywają przeciwciała w klasie IgM - one powstają pierwsze wtedy, kiedy jest czynne zakażenie. Natomiast przeciwciała w klasie IgG powstają później w okresie zdrowienia, tak na wszelki wypadek, i mogą miesiącami czy nawet latami utrzymywać się we krwi.

Nieco inaczej zachowuje się nasz układ odpornościowy w przypadku zakażenia wirusami.

Po pochłonięciu wirusa przez makrofag poinformowane o tym zostają limfocyty T. Limfocyty T działają na zasadzie strzykawki z trucizną - przyczepiają się do powierzchni wirusa i wstrzykują do jego wnętrza truciznę.

 


 

Diagnostyka boreliozy

 

Nie ma 100% metody diagnostycznej boreliozy. Nakbardziej dokładne badania z krwi dostepne w Polsce to KKI, LTTborelioza i Elispot borelioza/Elispot borelioza jest najczulszym testem diagnostycznym z krwi dostepnym w Europie. Inaczej to badanie nazywa sie Lymespot/

 

W diagnostyce boreliozy stosuje się rozmaite testy diagnostyczne, które można podzielić na 2 grupy:

1) określające odpowiedź naszego układu odpornościowego na zakażenie

2) szukające bakterii wywołującej boreliozę lub jej specyficznych fragmentów czy materiału genetycznego

 

Badania układu immunologicznego stosowane w diagnostyce boreliozy dostępne w Polsce:

  1. test Elisa
  2. test Western-Blot(inna nazwa Immunoblot)
  3.  LTTborelioza i Elispot borelioza
  4. C6 lyme
  5. kompleksy immunologiczne KKT

Zanim omówię owe testy, krótko o tym jak funkcjonuje nasz układ immunologiczny. Jak do naszego organizmu wtargnie bakteria, to zostaje ona pochłonięta przez centralną komórkę układu odpornościowego zwaną makrofagiem. Makrofag informuje o bakterii limfocyty B, które zaczynają produkować przeciwciała głównie IgM i IgG. Najpierw powstają przeciwciała IgM. Ich zadaniem jest otoczyć niczym sieć bakterię, niedopuszczając tym samym do jej dalszej ekspansji. Ponadto przeciwciała mają „kolce” które w bakterii robią „mikrootworki”. Następnie taka opleciona przez przeciwciała bakteria jest wyłapywana przez komórki żerne, zawierające specjalne enzymy trawienne, wnikające do wnętrza bakterii przez owe „mikrootworki” - i bakteria zostaje strawiona. Główną rolę w zwalczaniu bakterii odgrywają przeciwciała w klasie IgM - one powstają pierwsze wtedy, kiedy jest czynne zakażenie. Natomiast przeciwciała w klasie IgG powstają później w okresie zdrowienia, tak na wszelki wypadek, i mogą miesiącami czy nawet latami utrzymywać się we krwi.

Nieco inaczej zachowuje się nasz układ odpornościowy w przypadku zakażenia wirusami.

Po pochłonięciu wirusa przez makrofag poinformowane o tym zostają limfocyty T. Limfocyty T działają na zasadzie strzykawki z trucizną - przyczepiają się do powierzchni wirusa i wstrzykują do jego wnętrza truciznę.

 


 

 

Western-Blot  (test szukający swoistych przeciwciał)

 

Bardzo podobnym do testu Elisa jest test zwany Western-Blot. Idea jego jest bardzo podobna do testu Elisa - szukamy w danym materiale przeciwciał. Ale do tego testu używamy pojedynczych fragmentów "zmielonego i rozkawałkowanego" krętka boreliozy. Fragmenty te mają oznaczenie np. p41, OspC, Vise i inne i są często określane jako prążki. Jeśli utworzą się kompleksy fragment krętka boreliozy - przeciwciało, wynik zapisuje się jako dodatni w danym prążku - fragmencie. Dąży się do tego, by używać jak najbardziej swoistych fragmentów - w praktyce nie jest możliwe zastosowanie takiego fragmentu krętka boreliozy, który występuję tylko u niego! I tak, np. fragment p41 występuje u krętka boreliozy i w zakażeniu bakterią Helicobacter pylorii wywołujacej chorobę wrzodową. I tu pojawia się problem interpretacji testu Western-Blot.

Test Western-Blot wychodzi dodatnio w 50-80% i jest testem dość swoistym - powinien być wykonywany w pierwszej kolejności, zawsze w obu klasach. Najlepiej jednak zrobić badania KKI lub LTT bo sa dokładniejsze /czułe w ponad 90%/

 

Interpretacja testu Western-Blot wg ILADS:

  Wynik testu Western-Blot może być różnie interpretowany. Jeśli  otrzymamy wynik Western-Blot dodatni w jednym prążku np. p41, to najczęściej spotkamy się z opisem: wynik ujemny lub graniczny. Bo prążek p41 to fragment występujący nie tylko u krętka boreliozy, ale i u kilku innych bakterii np. Helicobacter pylorii. W  praktyce nie odkrytotakiego fragmentu krętka boreliozy, który występowałby tylko u niego czyli byłby w 100% swoisty. Co więcej liczne badania pokazują, że im bardziej swoisty prążek, tym wychodzi rzadziej w teście Western-Blot. ILADS stoi na stanowisku, że nie można interpretować testu Western-blot bez odniesienia do objawów klinicznych! Jeśli ktoś ma dodatni tylko prążek p41i objawy wskazujące na chorobę wrzodową-należy z dużym prawdopodobieństwem rozpoznać chorobę wrzodową, natomiast przy rozsianych, wielonarządowych i napadowych objawach podejrzewać z dużym prawdopodobieństwem boreliozę. To tak samo, jakby zrobić poziom cukru we krwi i otrzymać wynik 160mg% - jeśli pomiar wykonywany był na czczo, rozpoznaje się cukrzycę, a ten sam wynik uznaje się za prawidłowy, jeśli pomiar był wykonany po posiłku. Western-Blot podobnie jak test Elisa nie wykryje boreliozy bez przeciwciał czyli seronegatywnej. Aby wykluczyć boreliozę, test ten powinien być wykonywany co najmniej 5-o krotnie, przed jak i w trakcie testowej antybiotykoterapii. Zdarza się, że początkowy ujemny test Western-Blot staje się dodatni po włączeniu antybiotykoterapii, w tym koniecznie na rozpad cyst!

 

Krótkie podsumowanie testu Western-Blot:

1.  w badanym materiale, surowicy czy płynie mózgowo-rdzeniowym, są poszukiwane  przeciwciała przeciwko - krętkowe;

2.  używamy w miarę  swoistych  fragmentów krętków(by wyeliminować reakcje krzyżowe);

3.  dodatni wynik testu świadczy o czynnej boreliozie, choć zdania są podzielone czy i w klasie IgG;

4.w badanej próbce krwi może się zdarzyć, że akurat nie ma oznaczalnychtestem W-B przeciwciał – warto więc badanie W-B powtarzać kilkukrotnie i stosować droższe testy zawierające dużo swoistych, znakowanych prążków. Lepiej go wykonać w placówkach naukowych, choć drożej! Test Western-Blot powinno się wykonywać przed jak i - w przypadku negatywnego wyniku - w trakcie już rozpoczętej antybiotykoterapii i to co najmniej 5-o krotnie!;

5.  zawsze należy wykonywać Western-Blot w obu klasach;

6.  Interpretacja testu Western-Blot zawsze powinna być odniesiona do objawów klinicznych wg ILADS!;

7.  test Western-Blot nie wykrywa, podobnie jak test Elisa, seronegatywnej czyli bez przeciwciał postaci boreliozy!

8. Dokładniejsze-bardziej czule-testy diagnostyczne to KKI i LTTborelioza!

 


 

Borelioza seronegatywna (bez przeciwciał)

Przeciwciała pojawiają się z pewnym opóźnieniem od momentu pokąsania przez zarażonego kleszcza. Warto robić testu Elisa czy Western-blot nie wcześniej niż 6 tygodni od momentu kontaktu z zakażonym kleszczem;Najlpeiej zrobic od razu najczulsze testy z krwi tj LTTborelioza lub Elispot borelioza

- we krwi czy płynie mózgowo-rdzeniowym mogą być same kompleksy krętek boreliozy-przeciwciała. Natomiast test Elisa czy Western-blot wychodzi dodatnio tylko wtedy, kiedy w badanym materiale są same, wolne przeciwciała - testy te nie wykrywają kompleksów. Są badania pokazujące, że np. w płynie mózgowo-rdzeniowym aż w 30-40% w neuroboreliozie występują tylko kompleksy immunologiczne!;

- krętek boreliozy może być w formie typowej bakterii (tzn. każda bakteria otoczona jest ścianą komórkową) - jeśli w takiej formie, która wg. niektórych jest uważana za formę inwazyjną, zostanie pochłonięty przez makrofag, wtedy powstaną wolne przeciwciała. Jednak w niekorzystnych warunkach krętek boreliozy z typowej formy inwazyjnej bakterii ze ścianą komórkową przemienia się w formę prowirusa (bez ściany komórkowej-a wirusy tym różnią się od bakterii, że m.in. nie mają ściany komórkowej), o zwolnionym metabolizmie, „uśpiony” czyli nieinwazyjną, zwaną także niekiedy formą L. Taka forma Lszybko otacza się otoczką - pęcherzykiem, z ang. bleps, zaś krętki w formie prowirusa w otoczce-pęcherzyku szybko łączą się, zlewając się owymi pęcherzykami, tworząc cysty.

Do cysty nie penetrują makrofagi - czyli nasz układ immunologiczny może nie rozpoznać zakażenia krętkami w formie nieinwazyjnej czyli „uśpionego” prowirusa w cystach. Wiele jest obserwacji lekarzy ILADS, że im dłużej trwa nierozpoznana borelioza, tym częściej jest seronegatywna czyli bez przeciwciał, bo krętki są „uśpione” w cystach;

- zdarza się, że krętek w formie L nie wytworzy pęcherzyka i cysty, ale zostaje w takiej formie pochłonięty przez makrofag. Makrofag wtedy uważa, że jest zakażenie  bakterią i powoduje powstanie pobudzonych limfocytów B które produkują przeciwciała oraz powstanie pobudzonych limfocytow T.. Pobudzone limfocyty B i T  wykrywa test zwany LTT borelioza oraz Elispot borelioza. Ponieważ przeciwciała często łączą się wszystkie z krętkiem Borrelia tworząc kompleksy immunologiczne(kompleks immunologiczny to nic innego jak połączenie przeciwciał z antygenami krętka boreliozy), stąd b często Elisa i Western-Blot wychodzą ujemnie, bo testy te wykrywają tylko wolne, nie połączone z bakterią, przeciwciała-nie wykrywają te testy kompleksów immunologicznych. LTT borelioza czy Elispot borelioza wychodzi dodatnio nawet wtedy, kiedy są same kompleksy immunologiczne.  Inny  test o nazwie KKT wykrywa kompleksy immunologiczne. Także PCR moze wyjść dodatnio wtedy, kiedy są same kompleksy immunologiczne, ale dodatnie PCR z krwi wychodzi dodatnio b rzadko bo tylko 5-10% przypadkow;Najdokładniejsze testy diagnostyczny KKI, LTT borelioza czy Elispot borelioza maja wyskoka czulość, najczulszym testem z krwi w kierunku boreliozy jest Elispot borelioza/ czulość to ok 90-95%/

- przeciwciała produkują komórki zwane limfocytami B. Wykazano, że krętek boreliozy może niszczyć te komórki i dlatego może być borelioza bez przeciwciał czyli seronegatywna;

- przeciwciała nie powstaną, jeśli ktoś bierze leki immunosupresyjne najczęściej sterydy.

 


 

 Test Elisa (szuka globalnie przeciwciał)

 

Najtańszym, ale i najbardziej zawodnym testem jest powszechnie stosowany test Elisa.

W teście tym szukamy np. w surowicy krwi czy płynie mózgowo-rdzeniowym przeciwciał -ale, w przeciwieństwie do znacznie lepszego Western-Blot, identyfikujemy przeciwciała globalnie, czy w ogóle są jakiekolwiek przeciwciała. Przeciwciała bowiem, poza tym że dzielą się na wczesne IgM i późne IgG, mają tzw swoistość. Krętek, każda inna bakteria, zbudowana jest z fragmentów jemu swoistych, tzn występujących wyłącznie u krętka boreliozy, jak i nieswoistych, występujących i u innych podobnych jemu  bakterii czy nawet-niekiedy-wirusów. Podobnie tak jak ludzie-wszyscy mamy np. palce(element nieswoisty) ale różnimy się liniami papilarnymi(element swoisty, wykorzystywany np. w kryminalistyce). Do testu Elisa używamy całego krętka boreliozy-jeśli w badanej surowicy krwi są jakiekolwiek przeciwciała,swoiste lub nieswoiste, to one łączą się z krętkiem boreliozy-takie połączenia  zwane kompleksami krętek boreliozy-przeciwciała są oznaczane i wynik jest dodatni.

Niestety jeśli 100 osób jest chorych na boreliozę, to test Elisa wychodzi dodatnio w ok max. 30-40%. Ponadto test Elisa wychodzi dodatnio przy szeregu innych zakażeniach, np. w kile - czyli daje wiele reakcji krzyżowych;

 

Wśród naukowców i lekarzy trwają dyskusje na temat możliwości występowania w organizmie chorego z czynną boreliozą wyłącznie przeciwciał IgG. W immunologii, czyli dyscyplinie zajmującej się funkcjonowaniem układu odpornościowego, jest przyjęte, że o czynnym zakażeniu świadczy wzrost zazwyczaj co najmniej 4-krotny miana przeciwciał klasy IgM –  to one w pierwszym rzędzie oplatają, otaczają „siecią” komórkę bakteryjną tak, że nie może ona  atakować tkanek czy komórek naszego organizmu i może być strawiona przez komórki żerne-zabójcy. Przeciwciała klasy IgG powstają na wszelki wypadek. IgG długo utrzymują się we krwi  w okresie zdrowienia czyli rekonwalescencji, kiedy już nie ma czynnej infekcji czyli zakażenia bakteryjnego. Z tego kanonu immunologii wyłamuje się borelioza - MOŻE BYĆ CZYNNA BORELIOZA WTEDY, KIEDY SA TYLKO PRZECIWCIAŁA KLASY IgG  W SUROWICY KRWI CZY NP. PŁYNIE MÓZGOWO-RDZENIOWYM. Podobnie jest np. w gruźlicy. Dlaczego tak jest, dokładnie nie wiadomo. Nie zawsze również obserwuje się gwałtowny, co najmniej 4-krotny wzrostu miana przeciwciał.  Innym specyficznym, wyjątkowym dla boreliozy zjawiskiem jest tzw. borelioza seronegatywna, czyli taka, w której przeciwciała nie występują w ogóle.

UWAGA-TEST ELISA A TAKŻE WESTERN-BLOT NIE WYKRYJĄ TAKIEJ POSTACI BORELIOZY, W KTÓREJ NIE DOCHODZI DO PRODUKCJI PRZECIWCIAŁ CZYLI TZW. SERONEGATYWNEJ BORELIOZY.

 UWAGA 2-nie leczę na podstawie samego dodatniego testu Elisa, bez potwierdzenia boreliozy bardziej wiarygodnym badaniem

Krótkie podsumowanie testu Elisa:

1.  poszukujemy swoistych i nieswoistych przeciwciał(reakcje krzyżowe są bardzo często);

2.  do identyfikacji przeciwciał używamy całego krętka boreliozy;

3.  test testowi nierówny - są przypadki, że w jednym teście wychodzą przeciwciała np. IgM, a w drugim nie!;

4.  zdarza się postać aktywnej boreliozy bez przeciwciał;

5.  może być aktywna borelioza zarówno wtedy, kiedy są przeciwciała IgM jak i IgG!

6.  w zasadzie nie powinno się wykonywać tego najmniej dokładnego testu! Zdaniem ILADS test ten w ogóle nie powinien być stosowany!